C/O là chứng từ quan trọng trong hoạt động xuất nhập khẩu, đặc biệt khi doanh nghiệp muốn tận dụng ưu đãi thuế quan từ các hiệp định thương mại tự do. Trong đó, phân biệt C/O Form D và C/O Form AK là vấn đề được nhiều doanh nghiệp quan tâm khi thực hiện giao dịch với các nước ASEAN hoặc Hàn Quốc.
Tuy nhiên, Form D và Form AK không đơn thuần là hai mẫu C/O có thể lựa chọn tùy ý. Mỗi loại được sử dụng trong một hiệp định và phạm vi thương mại khác nhau, còn mức thuế ưu đãi thực tế lại phụ thuộc vào mã HS, quy tắc xuất xứ và biểu thuế của từng hiệp định. Vậy doanh nghiệp nên dùng Form D hay Form AK để có lợi hơn về thuế?
C/O Form D và C/O Form AK là gì?
C/O Form D là gì?
C/O Form D là chứng nhận xuất xứ hàng hóa được sử dụng trong khuôn khổ Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN (ATIGA). Mẫu C/O này được áp dụng cho hàng hóa trao đổi giữa các nước thành viên ASEAN khi doanh nghiệp muốn đề nghị hưởng thuế nhập khẩu ưu đãi theo ATIGA.
Để được hưởng ưu đãi, hàng hóa không chỉ cần có C/O Form D mà còn phải đáp ứng quy tắc xuất xứ và các điều kiện liên quan theo hiệp định.
C/O Form AK là gì?
C/O Form AK là chứng nhận xuất xứ hàng hóa trong khuôn khổ Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN – Hàn Quốc (AKFTA). C/O Form AK được sử dụng cho hàng hóa xuất nhập khẩu giữa các nước ASEAN và Hàn Quốc nhằm làm căn cứ đề nghị hưởng mức thuế ưu đãi theo AKFTA.
Tương tự Form D, việc có Form AK không đồng nghĩa hàng hóa đương nhiên được hưởng thuế ưu đãi. Doanh nghiệp vẫn phải đáp ứng đúng quy tắc xuất xứ, điều kiện vận chuyển và các yêu cầu về hồ sơ theo quy định hiện hành.
Phân biệt C/O Form D và C/O Form AK
Điểm khác nhau quan trọng nhất giữa hai loại C/O nằm ở hiệp định thương mại và thị trường áp dụng. Form D gắn với ATIGA, trong khi Form AK gắn với AKFTA.
| Tiêu chí | C/O Form D | C/O Form AK |
| Hiệp định | ATIGA | AKFTA |
| Thị trường | Giữa các nước ASEAN | ASEAN – Hàn Quốc |
| Mục đích | Hưởng ưu đãi thuế theo ATIGA | Hưởng ưu đãi thuế theo AKFTA |
| Biểu thuế của Việt Nam | Nghị định 126/2022/NĐ-CP | Nghị định 119/2022/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 81/2024/NĐ-CP |
| Điều kiện quan trọng | Đáp ứng quy tắc xuất xứ ATIGA | Đáp ứng quy tắc xuất xứ AKFTA |
Vì vậy, doanh nghiệp không thể chỉ nhìn vào mức thuế rồi quyết định sử dụng Form D hay Form AK. Trước hết phải xác định lô hàng thuộc hiệp định nào, sau đó kiểm tra điều kiện xuất xứ và mức thuế ưu đãi tương ứng.
>>> Xem thêm: Tìm hiểu về C/O Form KV và hồ sơ xin cấp C/O Form KV
C/O Form D hay Form AK: Cái nào có lợi về thuế hơn?
Không có loại C/O nào mặc định “có lợi hơn”. Doanh nghiệp cần căn cứ vào thị trường, mặt hàng và hiệp định thương mại mà lô hàng có thể áp dụng.
| Trường hợp | C/O/Hiệp định cần xem xét |
| Hàng hóa giữa các nước ASEAN | Form D – ATIGA |
| Hàng hóa giữa ASEAN và Hàn Quốc | Form AK – AKFTA |
| Hàng hóa Việt Nam – Hàn Quốc | Có thể xem xét AKFTA hoặc VKFTA |
Riêng với tuyến Việt Nam – Hàn Quốc, doanh nghiệp cần lưu ý đây là hai hiệp định độc lập với hai loại chứng từ xuất xứ khác nhau: AKFTA sử dụng C/O mẫu AK, còn Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam – Hàn Quốc (VKFTA) sử dụng C/O mẫu VK riêng.
Mức thuế ưu đãi và quy tắc xuất xứ của hai hiệp định không giống nhau, nên cùng một mặt hàng có thể cho kết quả khác nhau tùy hiệp định được chọn. Doanh nghiệp cần xác định rõ sẽ khai theo hiệp định nào để chuẩn bị đúng loại C/O tương ứng, không thể dùng C/O mẫu AK để hưởng ưu đãi theo VKFTA hoặc ngược lại.
Để lựa chọn đúng, doanh nghiệp nên kiểm tra:
- Mã HS: xác định chính xác mặt hàng và mức thuế áp dụng.
- Thuế suất ưu đãi: so sánh mức thuế theo từng hiệp định có thể áp dụng.
- Quy tắc xuất xứ: kiểm tra hàng hóa có đáp ứng điều kiện để hưởng ưu đãi hay không.
- C/O tương ứng: chỉ sử dụng Form D, Form AK, C/O mẫu VK hoặc chứng từ xuất xứ phù hợp khi đáp ứng đủ điều kiện của hiệp định đã chọn.
3 sai lầm khiến doanh nghiệp mất ưu đãi thuế
1. Chọn C/O trước khi kiểm tra mã HS
Mã HS là cơ sở để xác định biểu thuế và quy tắc xuất xứ áp dụng. Nếu doanh nghiệp lựa chọn Form D hoặc Form AK trước nhưng chưa xác định chính xác mã HS, việc tính toán mức thuế ưu đãi có thể không chính xác.
2. Có C/O nhưng không đáp ứng quy tắc xuất xứ
C/O chỉ là chứng từ chứng minh xuất xứ. Để được hưởng ưu đãi, hàng hóa vẫn phải đáp ứng quy tắc xuất xứ của hiệp định tương ứng.
Đây là lý do doanh nghiệp cần chuẩn bị và lưu giữ hồ sơ nguyên liệu, chứng từ mua hàng, định mức, quy trình sản xuất và các tài liệu liên quan ngay từ đầu thay vì chỉ tập trung vào bước xin cấp C/O.
3. Sử dụng quy định hoặc biểu thuế đã cũ
Các quy định về xuất xứ và thủ tục cấp C/O có thể được cập nhật theo từng giai đoạn. Đặc biệt, từ ngày 01/05/2026, Thông tư 49/2025/TT-BCT áp dụng các quy định mới về quy tắc xuất xứ và chứng nhận xuất xứ trong khuôn khổ AKFTA.
Doanh nghiệp vì vậy cần kiểm tra văn bản đang có hiệu lực tại thời điểm thực hiện hồ sơ, thay vì sử dụng biểu mẫu hoặc hướng dẫn cũ.
Trường Thành Logistics hỗ trợ thủ tục xin cấp C/O chuyên nghiệp
Việc xác định đúng loại C/O ngay từ đầu giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro hồ sơ bị yêu cầu bổ sung và quan trọng hơn là tránh bỏ lỡ cơ hội hưởng thuế ưu đãi.
Trường Thành Logistics – Công ty Logistics uy tín sẽ hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện thủ tục xin cấp C/O, từ kiểm tra thông tin hàng hóa, rà soát điều kiện xuất xứ đến chuẩn bị hồ sơ và thực hiện thủ tục cấp C/O theo quy định hiện hành.
Đặc biệt với các tuyến có nhiều hiệp định thương mại có thể áp dụng, Trường Thành Logistics có thể hỗ trợ doanh nghiệp rà soát phương án C/O phù hợp với từng lô hàng, hạn chế tình trạng lựa chọn sai mẫu hoặc chuẩn bị hồ sơ không đáp ứng quy tắc xuất xứ.
Các câu hỏi thường gặp (FAQs) về C/O Form D và C/O Form AK
C/O Form D và Form AK có thay thế cho nhau được không?
Không. Hai mẫu C/O thuộc hai hiệp định khác nhau. Form D được sử dụng trong khuôn khổ ATIGA, còn Form AK được sử dụng theo AKFTA. Doanh nghiệp cần xác định đúng hiệp định áp dụng cho từng giao dịch.
Form D hay Form AK có thuế ưu đãi thấp hơn?
Không có mẫu C/O nào mặc định có lợi hơn. Mức thuế phụ thuộc vào mã HS, biểu thuế của hiệp định và điều kiện để hàng hóa được hưởng ưu đãi. Riêng tuyến Việt Nam – Hàn Quốc, doanh nghiệp cần đối chiếu cả AKFTA (C/O mẫu AK) và VKFTA (C/O mẫu VK) để chọn phương án phù hợp, vì đây là hai hiệp định với hai loại chứng từ xuất xứ độc lập.
Có C/O Form D hoặc Form AK là chắc chắn được hưởng thuế ưu đãi?
Không. Hàng hóa vẫn phải đáp ứng quy tắc xuất xứ và các điều kiện liên quan của hiệp định. C/O là một trong những căn cứ để chứng minh xuất xứ, không thay thế cho việc đáp ứng các điều kiện hưởng ưu đãi.
Doanh nghiệp có thể xin C/O sau khi hàng đã giao không?
Tùy từng loại C/O và quy định của hiệp định. Với Form AK, theo Thông tư 49/2025/TT-BCT (hiệu lực từ 01/05/2026), C/O mẫu AK được cấp trước hoặc tại thời điểm giao hàng, hoặc không muộn hơn 3 ngày làm việc kể từ ngày giao hàng đối với hàng hóa được coi là có xuất xứ tại nước thành viên xuất khẩu. Doanh nghiệp nên kiểm tra điều kiện cụ thể trước khi thực hiện hồ sơ để tránh ảnh hưởng đến quyền hưởng ưu đãi.
Tóm lại, phân biệt C/O Form D và C/O Form AK giúp doanh nghiệp chọn đúng chứng từ và tận dụng tốt hơn ưu đãi thuế. Tuy nhiên, không có loại C/O nào luôn có lợi hơn, mà còn tùy vào mã HS và điều kiện xuất xứ của hàng hóa.
Quý doanh nghiệp cần tư vấn loại C/O phù hợp và hỗ trợ thủ tục xin cấp C/O? Liên hệ Trường Thành Logistics để được tư vấn điều kiện xuất xứ, chuẩn bị hồ sơ và thực hiện thủ tục nhanh chóng, đúng quy định.
Trường Thành Logistics – Chuyên nghiệp, tận tâm
Hotline: 0915 36 38 39
Trụ sở: Tầng 5, Tháp A, tòa nhà Sông Đà, Phạm Hùng, P.Từ Liêm, Hà Nội.
Email: sale@truongthanhjsc.com / info@truongthanhlogistics.com
Website: https://truongthanhlogistics.com
CHI NHÁNH HẢI PHÒNG
Địa chỉ: Phòng C103, Tòa nhà TTC, 630 Lê Thánh Tông, Hải An, Hải Phòng
CHI NHÁNH ĐÀ NẴNG
Địa chỉ: 126 Châu Thị Vĩnh Tế, Phường Ngũ Hành Sơn, Thành phố Đà Nẵng
CHI NHÁNH HỒ CHÍ MINH
Địa chỉ: Phòng 41 tầng 4 tòa nhà Casanova số 85 Nguyễn Sơn, Phường Phú Thạnh, Hồ Chí Minh
Fanpage: TRƯỜNG THÀNH LOGISTICS
