Đai ốc là mặt hàng cơ khí xuất khẩu quen thuộc của Việt Nam, đi cùng với sự phát triển của ngành công nghiệp phụ trợ, ô tô, xe máy và xây dựng. Thủ tục xuất khẩu đai ốc về cơ bản không phức tạp.
Nhưng có một thay đổi rất mới mà nhiều doanh nghiệp xuất khẩu mặt hàng này sang EU chưa kịp cập nhật: Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của EU đã chính thức bước vào giai đoạn vận hành đầy đủ từ 01/01/2026 và đai ốc, bu lông, ốc vít – với tư cách là sản phẩm hạ nguồn của thép – nằm trong phạm vi điều chỉnh. Bài viết này của Trường Thành Logistics sẽ giúp bạn nắm rõ cả thủ tục xuất khẩu thông thường lẫn điểm mới cần chuẩn bị này.
1. Mã HS của đai ốc
Đai ốc bằng sắt hoặc thép thuộc nhóm 73.18 trong Chương 73 (các sản phẩm bằng sắt hoặc thép), cụ thể tại phân nhóm 7318.16 – cùng nhóm với các sản phẩm liên quan như bu lông (7318.15), vít (7318.14), vòng đệm (7318.21/7318.22).
Nếu đai ốc được làm từ vật liệu khác, mã HS sẽ khác hẳn:
- Đai ốc bằng đồng/hợp kim đồng: thuộc nhóm 74.15.
- Đai ốc bằng nhôm: thuộc nhóm 76.16.
- Đai ốc bằng nhựa: thuộc Chương 39, tùy loại nhựa cụ thể.
Doanh nghiệp nên xác định rõ chất liệu và tra đúng mã HS 8 số trước khi khai báo, vì mức thuế và các nghĩa vụ liên quan (như CBAM nêu ở mục 3) có thể khác nhau giữa các mã.
2. Thuế xuất khẩu đai ốc và thuế GTGT
- Thuế xuất khẩu: đai ốc là sản phẩm cơ khí đã qua chế biến (khác với thép nguyên liệu thô thuộc diện kiểm soát xuất khẩu), nên phần lớn các mã thuộc nhóm 73.18 được hưởng thuế xuất khẩu 0% để khuyến khích xuất khẩu sản phẩm chế biến sâu.
- Thuế GTGT (VAT) khi xuất khẩu: 0%, với điều kiện có đầy đủ chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định.
- C/O tại nước nhập khẩu: nếu đối tác muốn hưởng ưu đãi thuế nhập khẩu theo FTA, doanh nghiệp cần xin C/O phù hợp (form E theo ACFTA, form D theo ATIGA, EUR.1 theo EVFTA…) tùy thị trường xuất khẩu.
3. Lưu ý quan trọng nhất: CBAM khi xuất khẩu đai ốc sang EU
Đây là điểm nhiều doanh nghiệp xuất khẩu đai ốc, bu lông, ốc vít sang EU chưa kịp cập nhật, vì đây là quy định rất mới.
CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism – Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon) của EU đã trải qua giai đoạn chuyển tiếp (chỉ báo cáo, chưa thu phí) từ 01/10/2023 đến hết 31/12/2025.
Từ 01/01/2026, cơ chế này chính thức bước vào giai đoạn vận hành đầy đủ. Từ thời điểm này, nhà nhập khẩu tại EU phải mua chứng chỉ CBAM để bù đắp lượng phát thải carbon tích hợp trong hàng hóa nhập khẩu.
Ban đầu, CBAM chỉ áp dụng cho nguyên liệu thô (sắt thép, nhôm, xi măng, phân bón, điện, hydro).
Nhưng quan trọng: CBAM hiện đã mở rộng sang cả các sản phẩm hạ nguồn (chế biến sâu) từ sắt, thép, nhôm trong đó có bu lông, ốc vít, đai ốc – chứ không chỉ riêng nguyên liệu thô. Mốc khai báo phát thải chính thức đầu tiên theo cơ chế mới là 30/09/2027.
Điều này có nghĩa là gì với doanh nghiệp xuất khẩu đai ốc sang EU?
- Nhà nhập khẩu EU sẽ yêu cầu doanh nghiệp Việt Nam cung cấp dữ liệu phát thải khí nhà kính sơ cấp (từ nhà sản xuất) trong quá trình sản xuất đai ốc, thay vì chỉ dùng giá trị mặc định của EU (vốn có chi phí chứng nhận cao hơn).
- Doanh nghiệp nên chủ động xây dựng hệ thống kiểm kê phát thải khí nhà kính theo chuẩn quốc tế càng sớm càng tốt, thay vì chờ đến sát mốc báo cáo mới bắt đầu.
- Đây không phải là yêu cầu của hải quan Việt Nam khi xuất khẩu, mà là nghĩa vụ phát sinh phía nhà nhập khẩu EU, nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến việc đối tác EU có tiếp tục duy trì hợp đồng hay không.
4. Rủi ro phòng vệ thương mại và gian lận xuất xứ cần lưu ý
Theo số liệu của Bộ Công Thương, tính đến hết tháng 5/2026, hàng xuất khẩu Việt Nam đã đối mặt tổng cộng 321 vụ điều tra phòng vệ thương mại từ 27 thị trường, trong đó EU nổi lên là địa bàn trọng điểm bên cạnh Mỹ, Canada, Mexico.
Nhóm sản phẩm thép và sản phẩm hạ nguồn từ thép (bao gồm đai ốc, bu lông) là nhóm hàng thường xuyên bị các thị trường lớn giám sát chặt về nguồn gốc xuất xứ, do lo ngại tình trạng thép nguyên liệu từ nước thứ ba được gia công đơn giản tại Việt Nam rồi xuất đi để né thuế.
Doanh nghiệp xuất khẩu đai ốc nên:
- Lưu giữ đầy đủ chứng từ chứng minh nguồn gốc nguyên liệu thép đầu vào và công đoạn sản xuất thực hiện tại Việt Nam.
- Đảm bảo tỷ lệ giá trị gia tăng tại Việt Nam đáp ứng đúng quy tắc xuất xứ của C/O đang xin cấp, tránh trường hợp bị nghi ngờ chỉ gia công đơn giản (lắp ráp, đóng gói) mà không đáp ứng tiêu chí chuyển đổi mã số hàng hóa hoặc tỷ lệ nội địa hóa theo quy định.
5. Hồ sơ hải quan cần chuẩn bị khi làm thủ tục xuất khẩu đai ốc
- Tờ khai hải quan xuất khẩu
- Hợp đồng thương mại (Sales Contract)
- Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice)
- Phiếu đóng gói (Packing List)
- Vận đơn (Bill of Lading)
- Chứng nhận xuất xứ (C/O) – theo yêu cầu của đối tác nhập khẩu
- Catalogue, thông số kỹ thuật (chất liệu, kích thước, cấp bền) – hỗ trợ xác định đúng mã HS và phục vụ yêu cầu xác minh xuất xứ nếu có
6. Một số câu hỏi thường gặp về thủ tục xuất khẩu đai ốc
CBAM có phải là thuế do hải quan Việt Nam thu khi xuất khẩu đai ốc không?
Không. CBAM là cơ chế của EU, áp dụng cho nhà nhập khẩu tại EU khi họ đưa hàng vào thị trường này. Doanh nghiệp Việt Nam không nộp CBAM trực tiếp, nhưng cần cung cấp dữ liệu phát thải cho đối tác nhập khẩu để họ thực hiện nghĩa vụ khai báo.
Đai ốc xuất khẩu có cần xin giấy phép gì đặc biệt không?
Không, đai ốc không thuộc danh mục hàng hóa cấm hay hạn chế xuất khẩu, làm thủ tục như hàng hóa thông thường – ngoài yêu cầu CBAM nêu trên nếu xuất sang EU.
Nếu chưa có hệ thống kiểm kê phát thải carbon thì có xuất khẩu đai ốc sang EU được không?
Vẫn xuất khẩu được trong ngắn hạn, nhưng nhà nhập khẩu EU có thể phải dùng giá trị phát thải mặc định (thường có chi phí cao hơn) nếu doanh nghiệp chưa cung cấp được dữ liệu thực tế – về lâu dài có thể ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh giá so với đối thủ đã chuẩn bị sẵn dữ liệu.
Xuất khẩu đai ốc có thuộc diện dễ bị điều tra phòng vệ thương mại không?
Nhóm sản phẩm thép và hạ nguồn thép nói chung đang bị nhiều thị trường giám sát chặt về xuất xứ, nên doanh nghiệp cần chuẩn bị kỹ chứng từ chứng minh nguồn gốc nguyên liệu và tỷ lệ gia công thực hiện tại Việt Nam.
7. Trường Thành Logistics – Hỗ trợ thủ tục xuất khẩu đai ốc trọn gói
Trường Thành Logistics hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu đai ốc và các sản phẩm cơ khí với:
- Tư vấn xác định đúng mã HS theo chất liệu và cấu tạo sản phẩm
- Hỗ trợ dịch vụ xin cấp C/O phù hợp theo từng thị trường và hiệp định thương mại
- Cập nhật các yêu cầu mới từ thị trường nhập khẩu (như CBAM tại EU) để doanh nghiệp chủ động chuẩn bị
- Vận chuyển quốc tế đường biển, đường bộ với giá cước cạnh tranh
Nếu doanh nghiệp của bạn cần tư vấn cụ thể về thủ tục xuất khẩu đai ốc cho lô hàng sắp tới, đặc biệt là các yêu cầu mới khi xuất sang EU, hãy liên hệ trực tiếp với Trường Thành Logistics:
Trường Thành Logistics – Chuyên nghiệp, tận tâm
Hotline: 0915 36 38 39
Trụ sở: Tầng 5, Tháp A, tòa nhà Sông Đà, Phạm Hùng, P.Từ Liêm, Hà Nội.
Email: sale@truongthanhjsc.com / info@truongthanhlogistics.com
Website: https://truongthanhlogistics.com
CHI NHÁNH HẢI PHÒNG
Địa chỉ: Phòng C103, Tòa nhà TTC, 630 Lê Thánh Tông, Hải An, Hải Phòng
CHI NHÁNH ĐÀ NẴNG
Địa chỉ: 126 Châu Thị Vĩnh Tế, Phường Ngũ Hành Sơn, Thành phố Đà Nẵng
CHI NHÁNH HỒ CHÍ MINH
Địa chỉ: Phòng 41 tầng 4 tòa nhà Casanova số 85 Nguyễn Sơn, Phường Phú Thạnh, Hồ Chí Minh
Fanpage: TRƯỜNG THÀNH LOGISTICS
Bạn cũng có thể tham khảo thêm bài 6 quy tắc phân loại hàng hóa (áp mã HS) để hiểu rõ hơn về cách xác định mã HS chính xác cho các sản phẩm cơ khí hay cách tra mã HS miễn phí.
Nguồn tham khảo:
- Biểu thuế xuất nhập khẩu Việt Nam – Chương 39, 73, 74, 76
- Regulation (EU) 2023/956 về Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM)
- Số liệu phòng vệ thương mại của Bộ Công Thương (tính đến tháng 5/2026)
Lưu ý: Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo chung, tổng hợp dựa trên quy định pháp luật và thông lệ quốc tế tại thời điểm đăng tải. Quy định về CBAM, mã HS, thuế xuất khẩu và phòng vệ thương mại có thể thay đổi theo thời gian, doanh nghiệp nên liên hệ trực tiếp Trường Thành Logistics hoặc cơ quan chức năng để có thông tin chính xác, cập nhật nhất cho lô hàng cụ thể của mình.
