Châu Âu (EU) là thị trường xuất khẩu nông sản tiềm năng với nhu cầu tiêu thụ lớn và giá trị thương mại cao. Tuy nhiên, đây cũng là thị trường nổi tiếng với các tiêu chuẩn khắt khe về chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Đối với nhiều doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, việc tự thực hiện đầy đủ thủ tục xuất khẩu nông sản sang EU không hề đơn giản.
Trong bối cảnh đó, dịch vụ uỷ thác xuất khẩu nông sản đi châu Âu trở thành giải pháp hiệu quả, giúp doanh nghiệp giảm áp lực thủ tục, hạn chế rủi ro và đảm bảo quá trình xuất khẩu diễn ra thuận lợi. Vậy khi uỷ thác xuất khẩu nông sản sang EU, doanh nghiệp cần chuẩn bị những thủ tục gì?
1. Những thách thức khi xuất khẩu nông sản sang thị trường châu Âu
Thị trường Châu Âu (EU) là một trong những thị trường nhập khẩu nông sản lớn nhất thế giới, nhưng cũng được mệnh danh là “khó tính” nhất với những tiêu chuẩn khắt khe về chất lượng và bảo vệ người tiêu dùng.
Dưới đây là chi tiết những thách thức chính mà doanh nghiệp nông sản Việt Nam thường đối mặt khi tiếp cận thị trường này:
Rào cản về Tiêu chuẩn Kỹ thuật và An toàn thực phẩm (SPS)
Đây là thách thức lớn nhất và có tính quyết định đến việc hàng hóa có được thông quan hay không.
- Dư lượng thuốc bảo vệ thực vật (MRLs): EU có danh mục các chất cấm và mức giới hạn dư lượng thuốc bảo vệ thực vật cực kỳ thấp (thường ở mức $0.01$ mg/kg). Danh mục này thường xuyên được cập nhật theo hướng nghiêm ngặt hơn, khiến doanh nghiệp khó thích nghi kịp thời.
- Quy định về vệ sinh dịch tễ: Các sản phẩm tươi sống (trái cây, rau củ) phải trải qua quy trình kiểm dịch thực vật nghiêm ngặt để đảm bảo không mang theo sinh vật gây hại ngoại lai vào lãnh thổ EU.
- Các chứng chỉ bắt buộc: Để vào được các hệ thống siêu thị lớn tại EU, nông sản gần như phải đạt các chứng chỉ như GlobalGAP, HACCP, ISO 22000 hoặc các tiêu chuẩn bền vững như Rainforest Alliance, Fairtrade.
Thách thức về Truy xuất nguồn gốc và Tính minh bạch
Người tiêu dùng và chính phủ EU đòi hỏi sự minh bạch tuyệt đối trong chuỗi cung ứng.
- Ghi nhãn và bao bì: Nhãn mác phải hiển thị rõ ràng nguồn gốc, thành phần, giá trị dinh dưỡng và các cảnh báo về dị ứng (nếu có) bằng ngôn ngữ của nước sở tại.
- Truy xuất từ nông trại đến bàn ăn: Doanh nghiệp phải chứng minh được quá trình sản xuất từ khâu chọn giống, bón phân, thu hoạch cho đến đóng gói. Nếu một lô hàng bị phát hiện có lỗi, toàn bộ hệ thống truy xuất phải chỉ ra được lỗi đó bắt nguồn từ đâu để thu hồi ngay lập tức.
Các quy định mới về Môi trường và Phát triển bền vững (ESG)
EU đang dẫn đầu xu hướng “Thỏa thuận Xanh” (Green Deal), tạo ra những rào cản mới về môi trường:
- Quy định chống phá rừng (EUDR): Kể từ cuối năm 2024, các mặt hàng như cà phê, cao su… nếu sản xuất trên đất có nguồn gốc từ phá rừng sau năm 2020 sẽ không được nhập khẩu vào EU. Đây là thách thức cực lớn cho các vùng trồng cà phê tại Việt Nam.
- Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM): Dù hiện tại tập trung vào công nghiệp nặng, nhưng xu hướng kiểm soát dấu chân carbon trong nông nghiệp cũng đang được EU xem xét nghiêm túc.
Chi phí Logistics và Đặc thù bảo quản
- Khoảng cách địa lý: Việt Nam cách xa EU khiến chi phí vận chuyển (đặc biệt là đường hàng không cho hàng tươi sống) rất cao, làm giảm năng lực cạnh tranh về giá so với các nước như Morocco, Ai Cập hay Thổ Nhĩ Kỳ.
- Công nghệ bảo quản sau thu hoạch: Nông sản Việt Nam thường bị hao hụt lớn hoặc suy giảm chất lượng trong quá trình vận chuyển dài ngày bằng đường biển nếu công nghệ kho lạnh và xử lý ethylene không đảm bảo.
Quy tắc xuất xứ để hưởng ưu đãi thuế quan (EVFTA)
Để hưởng thuế suất $0\%$ theo hiệp định EVFTA, nông sản phải đáp ứng quy tắc xuất xứ thuần túy (được trồng và thu hoạch hoàn toàn tại Việt Nam).
- Hồ sơ chứng minh: Việc chuẩn bị bộ hồ sơ để xin cấp C/O mẫu EUR.1 đòi hỏi sự tỉ mỉ và khớp số liệu tuyệt đối giữa vùng trồng, nhà máy đóng gói và tờ khai xuất khẩu. Chỉ một sai sót nhỏ về thông tin cũng khiến lô hàng bị bác bỏ ưu đãi thuế.
Bảng tóm tắt các rủi ro thường gặp:
| Loại thách thức | Hậu quả trực tiếp |
| Vi phạm dư lượng (MRLs) | Hàng bị tiêu hủy tại cảng, doanh nghiệp bị đưa vào danh sách đen. |
| Thiếu chứng chỉ bền vững | Không thể tiếp cận kênh bán lẻ/siêu thị, chỉ bán được ở chợ truyền thống giá thấp. |
| Vi phạm EUDR (Chống phá rừng) | Bị cấm xuất khẩu hoàn toàn vào thị trường EU. |
| Lỗi truy xuất nguồn gốc | Bị phạt hành chính nặng và mất uy tín thương hiệu quốc gia. |
2. Uỷ thác xuất khẩu nông sản đi châu Âu là gì?
Uỷ thác xuất nhập khẩu là hình thức doanh nghiệp giao cho một đơn vị logistics hoặc xuất nhập khẩu chuyên nghiệp đứng tên thực hiện toàn bộ hoặc một phần quy trình xuất khẩu hàng hóa ra nước ngoài. Đơn vị nhận uỷ thác sẽ thay mặt doanh nghiệp xử lý các thủ tục pháp lý, chứng từ, hải quan và vận chuyển quốc tế.
Đối với nông sản xuất khẩu sang EU, uỷ thác xuất khẩu giúp doanh nghiệp giảm rủi ro về pháp lý, tiết kiệm thời gian chuẩn bị hồ sơ và đảm bảo hàng hóa đáp ứng đúng yêu cầu của thị trường nhập khẩu.
3. Các thủ tục cần chuẩn bị khi uỷ thác xuất khẩu nông sản đi châu Âu
3.1. Hồ sơ pháp lý cơ bản của lô hàng
Trước khi tiến hành xuất khẩu, doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ bộ hồ sơ pháp lý cơ bản cho lô hàng nông sản. Hồ sơ này thường bao gồm hợp đồng mua bán, hóa đơn thương mại (Invoice), phiếu đóng gói (Packing List) và các thông tin liên quan đến đối tác nhập khẩu tại châu Âu.
Đơn vị nhận uỷ thác sẽ kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ, đảm bảo thông tin thống nhất và phù hợp với quy định hải quan cũng như yêu cầu của phía nhập khẩu.
3.2. Chứng từ kiểm dịch và an toàn thực phẩm
Đối với nông sản, chứng nhận kiểm dịch thực vật (Phytosanitary Certificate) là thủ tục bắt buộc khi xuất khẩu sang EU. Đây là giấy tờ chứng minh hàng hóa không mang mầm bệnh, sâu hại và đáp ứng tiêu chuẩn an toàn của thị trường nhập khẩu.
Ngoài ra, tùy từng loại nông sản, doanh nghiệp có thể cần bổ sung các chứng từ liên quan đến an toàn thực phẩm, kết quả kiểm nghiệm chất lượng hoặc chứng nhận vệ sinh theo quy định của EU.
3.3. Chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O)
Chứng nhận xuất xứ (C/O) là giấy tờ quan trọng giúp hàng hóa được hưởng ưu đãi thuế quan theo các hiệp định thương mại giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA).
Khi uỷ thác xuất khẩu, đơn vị logistics sẽ hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ xin C/O phù hợp với dịch vụ xin cấp C/O chuyên nghiệp, đảm bảo đúng mẫu, đúng thời hạn và đúng quy định, giúp tối ưu chi phí thuế cho đối tác nhập khẩu.
3.4. Thủ tục hải quan xuất khẩu
Thủ tục hải quan là khâu không thể thiếu trong quá trình xuất khẩu nông sản đi châu Âu. Việc khai báo hải quan cần đảm bảo chính xác về mã HS, tên hàng, số lượng, trị giá và chính sách mặt hàng.
Đơn vị nhận uỷ thác sẽ thay mặt doanh nghiệp thực hiện toàn bộ quy trình khai báo, làm việc với cơ quan hải quan và xử lý các tình huống phát sinh, giúp lô hàng được thông quan nhanh chóng và đúng quy định.
3.5. Sắp xếp vận chuyển và bảo quản hàng hóa
Nông sản là mặt hàng nhạy cảm, dễ ảnh hưởng bởi nhiệt độ, độ ẩm và thời gian vận chuyển. Do đó, việc lựa chọn phương thức vận chuyển phù hợp, đóng gói đúng tiêu chuẩn và kiểm soát điều kiện bảo quản là yếu tố then chốt.
Đơn vị uỷ thác xuất khẩu sẽ tư vấn phương án vận chuyển tối ưu, đảm bảo chất lượng nông sản trong suốt quá trình từ Việt Nam đến châu Âu.
4. Lợi ích khi uỷ thác xuất khẩu nông sản đi châu Âu
Ủy thác xuất khẩu (UTXK) là một chiến lược thông minh, đặc biệt với các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) muốn đưa nông sản vào thị trường “khó tính” nhất thế giới như EU mà chưa có nhiều kinh nghiệm.
Dưới đây là chi tiết những lợi ích vượt trội khi bạn chọn hình thức này:
Giảm thiểu rủi ro pháp lý và sai sót chứng từ
EU có quy định cực kỳ khắt khe về bộ chứng từ để hưởng ưu đãi thuế (C/O mẫu EUR.1) và các chứng nhận kiểm dịch.
- Chuyên môn hóa: Các đơn vị nhận ủy thác chuyên nghiệp có đội ngũ hiểu rõ từng thay đổi nhỏ nhất trong luật pháp EU (như các quy định mới về EUDR – chống phá rừng hay dư lượng thuốc bảo vệ thực vật).
- Đảm bảo tính hợp lệ: Họ biết cách kiểm tra tính đồng nhất của dữ liệu giữa Hợp đồng, Invoice và Packing List để tránh tình trạng hàng đến cảng Rotterdam hay Hamburg bị kẹt do sai lệch thông tin – điều có thể khiến bạn mất hàng tỷ đồng phí lưu kho hoặc bị tiêu hủy hàng.
Tận dụng tối đa ưu đãi từ Hiệp định EVFTA
Việc tự xin chứng nhận xuất xứ (C/O) EUR.1 không đơn giản, đòi hỏi hồ sơ năng lực sản xuất và giải trình vùng trồng phức tạp.
- Tối ưu hóa thuế suất: Bên nhận ủy thác giúp bạn hoàn thiện hồ sơ chuẩn chỉnh để chắc chắn lô hàng được hưởng mức thuế $0\%$ ngay lập tức thay vì phải nộp thuế cao rồi chờ đợi hoàn thuế sau này.
- Cập nhật hạn ngạch: Một số mặt hàng nông sản (như gạo) có hạn ngạch thuế quan riêng. Đơn vị ủy thác sẽ giúp bạn theo dõi và “chớp” thời điểm xuất hàng phù hợp với các quy định này.
Tiết kiệm chi phí vận hành và nhân sự
Thay vì xây dựng một phòng xuất nhập khẩu (XNK) hoàn chỉnh với mức lương cao cho các chuyên gia thạo tiếng Anh pháp lý và thủ tục hải quan:
- Chi phí biến đổi: Bạn chỉ trả phí dịch vụ ủy thác dựa trên từng lô hàng thực tế xuất đi. Nếu tháng nào không có hàng, bạn không phải nuôi bộ máy.
- Tập trung vào cốt lõi: Bạn có thể dành 100% nguồn lực vào việc kiểm soát vùng trồng, nâng cao chất lượng nông sản và quy trình đóng gói – vốn là yếu tố quyết định sự sống còn tại thị trường Châu Âu.
Tăng cường khả năng đàm phán Logistics
Các đơn vị nhận ủy thác thường là các công ty Forwarder hoặc Logistics lớn, có sản lượng hàng đi EU hàng tháng rất ổn định.
- Giá cước ưu đãi: Họ có giá hợp đồng (Contract rate) với các hãng tàu lớn, giúp bạn tiết kiệm đáng kể chi phí vận chuyển quốc tế so với việc một doanh nghiệp nhỏ tự đi hỏi giá lẻ (Spot rate).
- Ưu tiên chỗ (Space): Trong những mùa cao điểm nông sản, việc có “chỗ” trên tàu để đi đúng lịch trình là cực kỳ quan trọng để đảm bảo độ tươi ngon của sản phẩm.
Giải quyết bài toán thanh toán quốc tế và rủi ro tín dụng
Giao dịch với khách hàng EU thường yêu cầu các phương thức thanh toán phức tạp như L/C (Thư tín dụng) hoặc DP/DA.
- Kinh nghiệm tài chính: Bên nhận ủy thác sẽ thay bạn kiểm tra uy tín của ngân hàng mở L/C phía Châu Âu, soát lỗi chứng từ thanh toán để đảm bảo bạn nhận được tiền hàng nhanh nhất và tránh bị đối tác nước ngoài ép giá hoặc lừa đảo.
Xuất khẩu nông sản sang châu Âu là cơ hội lớn nhưng cũng đi kèm nhiều thách thức về thủ tục và tiêu chuẩn. Việc nắm rõ các thủ tục cần chuẩn bị khi uỷ thác xuất khẩu nông sản đi châu Âu sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch kinh doanh và hạn chế rủi ro không đáng có.
Nếu doanh nghiệp của bạn đang tìm kiếm giải pháp uỷ thác xuất khẩu nông sản đi châu Âu an toàn, đúng thủ tục và tối ưu chi phí, Trường Thành Logistics sẵn sàng đồng hành từ khâu tư vấn hồ sơ, thủ tục hải quan đến vận chuyển quốc tế.
Liên hệ Trường Thành Logistics ngay hôm nay để được tư vấn chi tiết theo từng loại nông sản và thị trường xuất khẩu cụ thể.
Trường Thành Logistics – Chuyên nghiệp, tận tâm
Hotline: 0915 36 38 39
Trụ sở: Tầng 5, Tháp A, tòa nhà Sông Đà, Phạm Hùng, P.Từ Liêm, Hà Nội.
Email: sale@truongthanhjsc.com
info@truongthanhlogistics.com
Website: https://truongthanhlogistics.com/
CHI NHÁNH HẢI PHÒNG
Địa chỉ: Phòng C103, Tòa nhà TTC, 630 Lê Thánh Tông, Hải An, Hải Phòng
CHI NHÁNH ĐÀ NẴNG
Địa chỉ: 126 Châu Thị Vĩnh Tế, Phường Ngũ Hành Sơn, Thành phố Đà Nẵng
CHI NHÁNH HỒ CHÍ MINH
Phòng 41 tầng 4 tòa nhà Casanova số 85 Nguyễn Sơn, Phường Phú Thạnh, Hồ Chí Minh
