Một hình thức đặc thù và ngày càng phổ biến là xuất khẩu tại chỗ – phương thức được pháp luật Việt Nam công nhận và tạo điều kiện phát triển nhằm thúc đẩy sản xuất và thương mại nội địa.
Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, hoạt động xuất khẩu không chỉ giới hạn ở việc đưa hàng hóa ra khỏi biên giới quốc gia. Một hình thức đặc thù và ngày càng phổ biến là xuất khẩu tại chỗ – phương thức được pháp luật Việt Nam công nhận và tạo điều kiện phát triển nhằm thúc đẩy sản xuất và thương mại nội địa.
Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ xuất khẩu tại chỗ là gì, đặc điểm, điều kiện áp dụng và những thủ tục liên quan.
1. Xuất khẩu tại chỗ là gì?
Theo quy định tại Nghị định 82/2018/NĐ-CP, xuất khẩu tại chỗ thường được áp dụng trong các giao dịch giữa doanh nghiệp nội địa và doanh nghiệp chế xuất hoặc doanh nghiệp trong khu công nghiệp, khu kinh tế.
Cụ thể, xuất khẩu tại chỗ (tiếng Anh: On-the-spot export) là hình thức xuất khẩu mà trong đó:
+ Người mua hàng ở nước ngoài ký hợp đồng mua bán với doanh nghiệp Việt Nam,
+ Nhưng hàng hóa lại được giao và tiêu thụ ngay tại Việt Nam cho một bên thứ ba – thường là doanh nghiệp chế xuất, doanh nghiệp FDI (vốn đầu tư nước ngoài), hoặc doanh nghiệp trong khu công nghiệp.
Nói cách khác, thay vì hàng hóa được vận chuyển ra khỏi lãnh thổ Việt Nam, việc giao nhận diễn ra trong nước, nhưng vẫn được coi là hoạt động xuất khẩu về mặt pháp lý và thương mại.
2. Đặc điểm của xuất khẩu tại chỗ
Xuất khẩu tại chỗ là một hình thức kinh doanh độc đáo, cho phép doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu mà không cần vận chuyển hàng hóa ra nước ngoài.
Dưới đây là các đặc điểm chính của xuất khẩu tại chỗ, giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về cơ hội và lợi ích mà hình thức này mang lại.
Hàng hóa không rời khỏi Việt Nam
Xuất khẩu tại chỗ cho phép doanh nghiệp sản xuất và cung cấp hàng hóa ngay tại Việt Nam cho các doanh nghiệp chế xuất hoặc doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) trong các khu công nghiệp, khu chế xuất. Hàng hóa không cần rời khỏi lãnh thổ nhưng vẫn được coi là giao dịch xuất khẩu theo quy định của Nghị định 82/2018/NĐ-CP.
Hưởng ưu đãi thuế
Doanh nghiệp thực hiện xuất khẩu tại chỗ được hưởng các ưu đãi thuế tương tự xuất khẩu truyền thống, bao gồm miễn thuế xuất khẩu và hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT).
Theo quy định pháp luật, hàng hóa xuất khẩu tại chỗ đáp ứng điều kiện có thể được hoàn thuế GTGT 10%, giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí sản xuất và tăng lợi nhuận.
Thủ tục hải quan nhanh chóng
Mặc dù là giao dịch nội địa, xuất khẩu tại chỗ yêu cầu thực hiện thủ tục hải quan, bao gồm lập tờ khai hải quan xuất khẩu tại chỗ. Tuy nhiên, quy trình này được thiết kế để đơn giản hóa, không yêu cầu kiểm tra hàng hóa tại cảng hay biên giới. Doanh nghiệp cần chuẩn bị các chứng từ như hợp đồng, hóa đơn thương mại, phiếu đóng gói và nộp tại cơ quan hải quan có thẩm quyền.
Kết nối với chuỗi cung ứng toàn cầu
Xuất khẩu tại chỗ tạo điều kiện để doanh nghiệp nội địa tham gia chuỗi cung ứng của các tập đoàn quốc tế ngay tại Việt Nam. Các doanh nghiệp chế xuất hoặc FDI, như Intel, Samsung, hoặc Nike, thường yêu cầu nguồn cung nguyên liệu, linh kiện từ các nhà cung cấp nội địa.
Thông qua xuất khẩu tại chỗ, doanh nghiệp Việt Nam có thể trở thành đối tác chiến lược của các tập đoàn này, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế mà không cần đầu tư vào vận chuyển quốc tế.
3. Lợi ích của xuất khẩu tại chỗ
Xuất khẩu tại chỗ mang lại nhiều lợi ích thiết thực, giúp doanh nghiệp Việt Nam tối ưu hóa chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia hiệu quả vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Tiết kiệm chi phí vận chuyển, logistics
Hàng hóa trong xuất khẩu tại chỗ không cần vận chuyển ra nước ngoài mà được giao trực tiếp cho các doanh nghiệp chế xuất hoặc doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) ngay tại Việt Nam. Điều này giúp doanh nghiệp loại bỏ các khoản chi phí lớn liên quan đến vận chuyển quốc tế, như cước phí tàu biển, chi phí kho bãi tại cảng, hoặc phí xử lý hải quan ở nước ngoài.
Theo thống kê từ Bộ Công Thương, chi phí logistics trong xuất khẩu quốc tế có thể chiếm 16-20% tổng giá trị hàng hóa, trong khi xuất khẩu tại chỗ giảm đáng kể con số này nhờ giao hàng nội địa.
Tăng cường hợp tác nội địa và kết nối chuỗi cung ứng toàn cầu
Xuất khẩu tại chỗ mở ra cơ hội để doanh nghiệp nội địa trở thành nhà cung cấp cho các tập đoàn quốc tế hoạt động tại Việt Nam, như Intel, LG, hoặc Nike, mà không cần trực tiếp xuất khẩu ra nước ngoài. Các doanh nghiệp chế xuất trong khu công nghiệp hoặc khu chế xuất thường có nhu cầu lớn về nguyên liệu, linh kiện, hoặc sản phẩm hoàn thiện từ các nhà cung cấp nội địa.
Hình thức này không chỉ giúp doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu mà còn xây dựng mối quan hệ hợp tác lâu dài với các tập đoàn lớn.
Ưu đãi thuế – Tăng lợi thế cạnh tranh
Doanh nghiệp thực hiện xuất khẩu tại chỗ được hưởng các ưu đãi thuế tương tự như xuất khẩu truyền thống, bao gồm miễn thuế xuất khẩu và hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT) theo Nghị định 82/2018/NĐ-CP. Cụ thể, hàng hóa xuất khẩu tại chỗ đáp ứng điều kiện có thể được hoàn thuế GTGT 10%, giúp giảm chi phí sản xuất và tăng lợi nhuận. Ưu đãi này đặc biệt quan trọng đối với các ngành có biên lợi nhuận thấp, như dệt may, nông sản chế biến, hoặc linh kiện điện tử.
Đơn giản hoá quy trình, giảm thiểu rủi ro
So với xuất khẩu quốc tế, xuất khẩu tại chỗ đơn giản hóa đáng kể quy trình logistics và giảm thiểu rủi ro liên quan đến vận chuyển. Vì hàng hóa được giao trong phạm vi Việt Nam, doanh nghiệp không phải đối mặt với các vấn đề như chậm trễ hải quan, hư hỏng hàng hóa trong quá trình vận chuyển đường dài, hoặc biến động tỷ giá. Hơn nữa, giao hàng nội địa cho phép doanh nghiệp kiểm soát chặt chẽ chất lượng và thời gian giao hàng, đáp ứng nhanh chóng yêu cầu của đối tác.
4. Quy trình thực hiện xuất khẩu tại chỗ
Xuất khẩu tại chỗ là một quy trình logistics đặc thù, được thiết kế để tối ưu hóa hiệu quả giao dịch giữa doanh nghiệp nội địa và các doanh nghiệp chế xuất hoặc doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) tại Việt Nam.
Theo Nghị định 82/2018/NĐ-CP, quy trình này yêu cầu tuân thủ các bước cụ thể để đảm bảo tính hợp pháp và tận dụng ưu đãi thuế.
Dưới đây là hướng dẫn chi tiết từng bước, giúp doanh nghiệp thực hiện xuất khẩu tại chỗ một cách trơn tru và hiệu quả.
Ký hợp đồng
Quy trình xuất khẩu tại chỗ bắt đầu bằng việc doanh nghiệp nội địa ký kết hợp đồng cung cấp hàng hóa với đối tác, thường là doanh nghiệp chế xuất hoặc FDI hoạt động trong các khu công nghiệp, khu chế xuất tại Việt Nam.
Hợp đồng cần nêu rõ các điều khoản về loại hàng hóa, số lượng, giá trị, thời gian giao hàng, và điều kiện thanh toán. Quan trọng hơn, hợp đồng phải ghi rõ giao dịch thuộc loại xuất khẩu tại chỗ để đảm bảo tuân thủ quy định hải quan.
Chuẩn bị chứng từ
Sau khi ký hợp đồng, doanh nghiệp cần chuẩn bị bộ chứng từ đầy đủ để đáp ứng yêu cầu của cơ quan hải quan. Bộ chứng từ cơ bản bao gồm:
+ Hợp đồng thương mại: Thể hiện rõ giao dịch xuất khẩu tại chỗ, với thông tin về bên mua, bên bán, và điều kiện giao hàng.
+ Hóa đơn thương mại: Ghi rõ giá trị hàng hóa, mã số thuế của doanh nghiệp chế xuất hoặc FDI, và nội dung “xuất khẩu tại chỗ”.
+ Phiếu đóng gói (Packing List): Cung cấp chi tiết về số lượng, trọng lượng, và cách đóng gói hàng hóa.
+ Các chứng từ khác: Tùy thuộc vào loại hàng hóa, có thể bao gồm giấy chứng nhận xuất xứ (C/O), giấy kiểm định chất lượng, hoặc giấy phép nếu hàng hóa thuộc danh mục quản lý đặc biệt.
Làm thủ tục hải quan
Doanh nghiệp nội địa phải mở tờ khai hải quan xuất khẩu tại chỗ tại cơ quan hải quan có thẩm quyền, thường là Chi cục Hải quan quản lý khu công nghiệp hoặc khu chế xuất nơi đối tác nhận hàng.
Tờ khai cần ghi rõ mã loại hình “xuất khẩu tại chỗ” (theo Thông tư 38/2015/TT-BTC, sửa đổi bổ sung bởi Thông tư 39/2018/TT-BTC) và kèm theo bộ chứng từ đã chuẩn bị. Hàng hóa không cần kiểm tra thực tế tại cảng, nhưng doanh nghiệp phải cung cấp đầy đủ thông tin để hải quan xác minh tính hợp lệ của giao dịch.
Quy trình này thường được thực hiện qua hệ thống hải quan điện tử, giúp tiết kiệm thời gian.
Giao hàng tại chỗ
Sau khi hoàn tất thủ tục hải quan, doanh nghiệp tiến hành giao hàng trực tiếp cho đối tác tại Việt Nam, thường trong khu chế xuất hoặc khu công nghiệp. Hàng hóa được vận chuyển từ cơ sở sản xuất của doanh nghiệp nội địa đến địa điểm do đối tác chỉ định, chẳng hạn nhà máy hoặc kho hàng. Quá trình giao hàng cần tuân thủ đúng thời gian và điều kiện trong hợp đồng để đảm bảo uy tín và đáp ứng yêu cầu của đối tác FDI hoặc doanh nghiệp chế xuất.
Hoàn tất thủ tục và hoàn thuế
Sau khi giao hàng, doanh nghiệp cần nộp báo cáo quyết toán cho cơ quan hải quan để xác nhận hoàn tất giao dịch xuất khẩu tại chỗ. Báo cáo này bao gồm các thông tin về số lượng hàng hóa, giá trị giao dịch, và chứng từ liên quan. Nếu đủ điều kiện, doanh nghiệp có thể nộp hồ sơ xin hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT) theo quy định tại Luật Thuế GTGT và Nghị định 82/2018/NĐ-CP.
Quá trình này yêu cầu hồ sơ chính xác và đầy đủ để tránh bị từ chối hoàn thuế.
5. Những lưu ý khi thực hiện xuất khẩu tại chỗ
Xuất khẩu tại chỗ mang lại nhiều lợi ích, nhưng để đảm bảo giao dịch diễn ra suôn sẻ và tối ưu hóa hiệu quả, doanh nghiệp cần chú ý đến các yếu tố pháp lý, chứng từ, đối tác, và chính sách thuế. Dưới đây là các lưu ý chi tiết, giúp doanh nghiệp tránh rủi ro và tận dụng tối đa cơ hội từ hình thức xuất khẩu đặc thù này.
+ Tuân thủ quy định pháp luật: Doanh nghiệp cần nắm rõ các quy định tại Nghị định 82/2018/NĐ-CP và các văn bản liên quan để tránh sai sót về thủ tục.
+ Chứng từ đầy đủ: Đảm bảo các chứng từ như hóa đơn, hợp đồng, tờ khai hải quan được lập chính xác, phù hợp với yêu cầu.
+ Kiểm tra đối tác: Xác minh tư cách pháp lý của đối tác (doanh nghiệp chế xuất hoặc doanh nghiệp FDI) để đảm bảo giao dịch hợp lệ.
+ Theo dõi chính sách thuế: Cập nhật thường xuyên các thay đổi về chính sách thuế và ưu đãi để tận dụng tối đa lợi ích.
Xuất khẩu tại chỗ là giải pháp chiến lược giúp doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu với chi phí tối ưu và rủi ro thấp. Hình thức này không chỉ mang lại lợi ích về tiết kiệm chi phí logistics, ưu đãi thuế, và đơn giản hóa quy trình mà còn mở ra cơ hội hợp tác lâu dài với các doanh nghiệp chế xuất và FDI tại Việt Nam.
Bằng cách tuân thủ đúng quy định pháp luật, chuẩn bị chứng từ chính xác, và lựa chọn đối tác phù hợp, doanh nghiệp có thể tận dụng tối đa tiềm năng của xuất khẩu tại chỗ để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.
Trường Thành Logistics tự hào là đối tác tin cậy, cung cấp dịch vụ tư vấn chuyên sâu, hỗ trợ xử lý chứng từ, hoàn thuế, và vận chuyển nội địa hiệu quả. Với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, chúng tôi cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp trong mọi bước của quy trình xuất khẩu tại chỗ, đảm bảo giao dịch diễn ra suôn sẻ và đạt hiệu quả cao nhất.
Để biết thêm thông tin về thủ tục xuất nhập khẩu cũng như các dịch vụ khác như uỷ thác xuất nhập khẩu, vận chuyển hàng hóa đường biển… quý khách hàng hãy liên hệ ngay với Trường Thành Logistics theo địa chỉ:
Trường Thành Logistics – Chuyên nghiệp, tận tâm
Hotline: 0915 36 38 39
Trụ sở: Tầng 5, Tháp A, tòa nhà Sông Đà, Phạm Hùng, Nam Từ Liêm, Hà Nội.
Email: sale@truongthanhjsc.com
info@truongthanhlogistics.com
Website: https://truongthanhlogistics.com/
CHI NHÁNH HẢI PHÒNG
Địa chỉ: P.A11, tòa nhà TTC, 630 Lê Thánh Tông, Hải An, Hải Phòng
CHI NHÁNH ĐÀ NẴNG
Địa chỉ: 27 Nguyễn Bá Lân, Phường Mỹ An, Quận Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng.
CHI NHÁNH HỒ CHÍ MINH
Phòng 41 tầng 4 tòa nhà Casanova số 85 Nguyễn Sơn, Phường Phú Thạnh, Quận Tân Phú, Hồ Chí Minh
