Trong hoạt động thương mại quốc tế, nhập khẩu tại chỗ là một hình thức đặc thù được pháp luật Việt Nam cho phép, nhằm phục vụ các giao dịch mà hàng hóa nhập khẩu không đi qua cửa khẩu quốc tế, mà được giao nhận ngay tại nội địa Việt Nam.
Đây là hình thức thường xuyên phát sinh trong các giao dịch gia công, sản xuất, lắp ráp, hoặc mua bán giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp nội địa. Tuy nhiên, không ít doanh nghiệp hiểu sai bản chất, áp dụng sai thủ tục, dẫn đến rủi ro pháp lý và khó khăn trong quản lý thuế.
Bài viết này giúp doanh nghiệp hiểu rõ nhập khẩu tại chỗ là gì, cũng như toàn bộ quy trình và thủ tục hải quan liên quan.
1. Nhập khẩu tại chỗ là gì?
Nhập khẩu tại chỗ là hình thức doanh nghiệp tại Việt Nam ký hợp đồng mua bán với thương nhân nước ngoài, nhưng hàng hóa không được nhập khẩu từ nước ngoài vào, mà được giao tại chỗ trong lãnh thổ Việt Nam, theo chỉ định của thương nhân nước ngoài.
Ví dụ thực tế:
Doanh nghiệp A (Việt Nam) ký hợp đồng mua hàng với Công ty B (Singapore). Tuy nhiên, Công ty B không gửi hàng từ Singapore mà chỉ định Công ty C (doanh nghiệp FDI tại KCN tại Bình Dương) giao hàng trực tiếp cho Doanh nghiệp A. Lô hàng vẫn là nhập khẩu – nhưng hàng được giao ngay trong nước.
2. Đối tượng và trường hợp áp dụng
Nhập khẩu tại chỗ thường phát sinh trong các trường hợp sau:
+ Doanh nghiệp nội địa mua lại hàng hóa từ thương nhân nước ngoài, nhưng hàng được giao từ doanh nghiệp chế xuất, doanh nghiệp FDI, hoặc khu công nghiệp trong nước.
+ Hàng hóa được tạo ra từ hợp đồng gia công, và thương nhân nước ngoài chỉ định giao lại sản phẩm cho doanh nghiệp khác trong nước (nhận hàng trong nước nhưng vẫn là nhập khẩu).
+ Một số trường hợp khác có chỉ định rõ ràng từ bên bán nước ngoài và được cơ quan hải quan chấp nhận theo đúng quy định.
3. Điều kiện để thực hiện nhập khẩu tại chỗ
Để được coi là nhập khẩu tại chỗ hợp lệ, cần đảm bảo đầy đủ các yếu tố sau:
+ Có hợp đồng mua bán ngoại thương giữa doanh nghiệp Việt Nam và thương nhân nước ngoài;
+ Có văn bản chỉ định giao hàng trong nước từ phía thương nhân nước ngoài;
+ Có chứng từ thanh toán ngoại tệ từ Việt Nam ra nước ngoài;
+ Có tờ khai hải quan nhập khẩu tại chỗ;
+ Có chứng từ đầy đủ đi kèm: hóa đơn thương mại, chứng nhận nguồn gốc, phiếu đóng gói nếu cần.
4. Quy trình thủ tục nhập khẩu tại chỗ
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ
+ Hợp đồng ngoại thương;
+ Văn bản chỉ định giao hàng tại chỗ (bên nước ngoài gửi);
+ Hóa đơn thương mại;
+ Chứng từ vận chuyển nội địa (nếu có);
+ Chứng từ thanh toán quốc tế (L/C, T/T…);
+ Phiếu giao nhận hàng hóa;
+ Các giấy phép hoặc kiểm tra chuyên ngành nếu mặt hàng yêu cầu.
Bước 2: Mở tờ khai nhập khẩu tại chỗ
Doanh nghiệp nhập khẩu mở tờ khai hải quan nhập khẩu tại chỗ trên hệ thống hải quan (VNACCS), lựa chọn loại hình “Nhập khẩu tại chỗ – E31”, khai báo đầy đủ các thông tin, mã HS, trị giá, xuất xứ…
Bước 3: Bên giao hàng mở tờ khai xuất khẩu tại chỗ tương ứng
Đơn vị giao hàng (doanh nghiệp FDI, khu công nghiệp…) mở tờ khai xuất khẩu tại chỗ – E62 tương ứng. Hai bên cần thống nhất thông tin để đảm bảo cặp tờ khai khớp nhau.
Bước 4: Giao nhận hàng và xác nhận hoàn thành
Hai bên thực hiện giao nhận hàng hóa thực tế, ký biên bản bàn giao, đối chiếu chứng từ. Sau đó, tờ khai hải quan được xác nhận đã hoàn thành trên hệ thống.
5. Những lưu ý quan trọng
+ Không sử dụng hóa đơn VAT: Đây là giao dịch theo hợp đồng nước ngoài, cần dùng hóa đơn thương mại chứ không phải hóa đơn đỏ (GTGT).
+ Cần phân biệt rõ hợp đồng và chứng từ thanh toán: Phải là giao dịch với thương nhân nước ngoài, có thanh toán ngoại tệ qua ngân hàng.
+ Khai báo đúng loại hình: E42 và A42 là cặp tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ phổ biến nhất. Khai sai sẽ không được hoàn thuế, thậm chí bị xử phạt.
+ Phải có văn bản chỉ định giao hàng rõ ràng, có ghi thông tin đầy đủ của bên giao và nhận hàng tại Việt Nam.
+ Lưu hồ sơ đầy đủ để phục vụ quyết toán hải quan, kiểm tra thuế và các thủ tục sau thông quan.
6. Trường Thành Logistics – hỗ trợ khai báo nhập khẩu tại chỗ chuyên nghiệp
Với kinh nghiệm xử lý hàng trăm bộ hồ sơ nhập khẩu – xuất khẩu tại chỗ mỗi năm, Trường Thành Logistics cung cấp giải pháp toàn diện cho doanh nghiệp:
+ Soát lỗi và hướng dẫn lập đúng bộ hồ sơ;
+ Khai báo hải quan chính xác, nhanh chóng;
+ Tư vấn về thanh toán quốc tế, chỉ định giao hàng;
+ Đồng hành trong việc xử lý vướng mắc với hải quan;
+ Hỗ trợ thủ tục hoàn thuế (nếu có).
7. Câu hỏi thường gặp (FAQ) về nhập khẩu tại chỗ
Nhập khẩu tại chỗ có cần mở tờ khai hải quan không?
Có. Dù hàng hóa được giao nhận nội địa, nhưng vì đây là hình thức nhập khẩu từ thương nhân nước ngoài nên vẫn phải mở tờ khai hải quan loại hình A42. Đồng thời, bên giao hàng cũng phải mở tờ khai xuất khẩu tại chỗ loại hình E42 hoặc E45 tùy trường hợp.
Doanh nghiệp nội địa có thể tự bán hàng cho doanh nghiệp FDI theo hình thức nhập khẩu tại chỗ không?
Không. Hình thức này chỉ hợp lệ khi có hợp đồng ngoại thương với bên nước ngoài, và bên nước ngoài chỉ định doanh nghiệp nội địa giao hàng cho doanh nghiệp FDI tại Việt Nam. Nếu hai bên tự giao dịch trực tiếp trong nước thì không gọi là nhập khẩu tại chỗ mà là mua bán nội địa bình thường.
Sử dụng hóa đơn gì trong giao dịch nhập khẩu tại chỗ?
Doanh nghiệp không được sử dụng hóa đơn GTGT (hóa đơn đỏ). Thay vào đó, cần xuất trình hóa đơn thương mại (commercial invoice) theo đúng thông lệ quốc tế, vì đây là giao dịch theo hợp đồng ngoại thương.
Có được hoàn thuế GTGT đối với hàng hóa nhập khẩu tại chỗ không?
Có thể, nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định của Luật Thuế GTGT và Thông tư 219/2013/TT-BTC. Doanh nghiệp cần lưu đầy đủ hồ sơ: hợp đồng ngoại thương, chứng từ thanh toán qua ngân hàng, tờ khai hải quan, hóa đơn thương mại và văn bản chỉ định giao hàng.
Thủ tục hải quan nhập khẩu tại chỗ có rút gọn hơn thủ tục nhập khẩu thông thường không?
Không. Mặc dù không phải qua cửa khẩu, nhưng các bước khai báo hải quan, đối chiếu chứng từ, phân luồng tờ khai… vẫn thực hiện đầy đủ như một lô hàng nhập khẩu chính ngạch, thậm chí cần kỹ lưỡng hơn để tránh nhầm lẫn do giao nhận nội địa.
Có thể khai sai loại hình (A12 thay vì A42) nếu hàng nhập khẩu tại chỗ không?
Tuyệt đối không nên. Khai sai loại hình có thể dẫn đến:
+ Không được cơ quan hải quan chấp nhận;
+ Không được hoàn thuế;
+ Bị xử phạt vi phạm hành chính;
+ Ảnh hưởng đến độ tin cậy hải quan và hồ sơ quyết toán.
Do đó, cần khai đúng loại hình và thực hiện theo đúng cặp tờ khai E42 – A42.
Nhập khẩu tại chỗ là một hình thức thương mại linh hoạt, thường gặp trong chuỗi cung ứng có yếu tố nước ngoài. Tuy không phát sinh vận chuyển quốc tế, nhưng đây vẫn là một giao dịch xuất nhập khẩu theo đúng nghĩa, và đòi hỏi doanh nghiệp cần hiểu rõ quy định để thực hiện đúng – đủ – không vi phạm.
Trường Thành Logistics cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp, giúp mọi thủ tục nhập khẩu tại chỗ trở nên đơn giản – minh bạch – đúng pháp luật.
Để biết thêm thông tin về thủ tục xuất nhập khẩu cũng như các dịch vụ khác như uỷ thác xuất nhập khẩu, vận chuyển hàng hóa đường biển… quý khách hàng hãy liên hệ ngay với Trường Thành Logistics theo địa chỉ:
Trường Thành Logistics – Chuyên nghiệp, tận tâm
Hotline: 0915 36 38 39
Trụ sở: Tầng 5, Tháp A, tòa nhà Sông Đà, Phạm Hùng, Nam Từ Liêm, Hà Nội.
Email: sale@truongthanhjsc.com
info@truongthanhlogistics.com
Website: https://truongthanhlogistics.com/
CHI NHÁNH HẢI PHÒNG
Địa chỉ: P.A11, tòa nhà TTC, 630 Lê Thánh Tông, Hải An, Hải Phòng
CHI NHÁNH ĐÀ NẴNG
Địa chỉ: 27 Nguyễn Bá Lân, Phường Mỹ An, Quận Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng.
CHI NHÁNH HỒ CHÍ MINH
Phòng 41 tầng 4 tòa nhà Casanova số 85 Nguyễn Sơn, Phường Phú Thạnh, Quận Tân Phú, Hồ Chí Minh
